دوران اول · Static Web

سایت استاتیک = کاغذ سنگی

اگر یک کلمه را عوض می‌کردی، باید فایل را باز می‌کردی، کد را ویرایش می‌کردی، و دوباره آپلود می‌کردی.

میان‌بر ضروری · HTML & CSS

قبل از وردپرس، دو زبان ساده وب را بشناس

نمی‌خواهیم برنامه‌نویس شوی. فقط می‌خواهیم بدانی وقتی می‌گویی «سایت»، زیر پوستش چه می‌گذرد — تا بعداً Elementor و قالب برایت جادو نباشد.

HTML · HyperText Markup Language

اسکلت صفحه با تگ‌ها

HTML می‌گوید اینجا تیتر است، اینجا پاراگراف، اینجا تصویر. مثل استخوان‌بندی بدن.

<!-- یک صفحه خیلی ساده -->
<h1>سلام، من حامد هستم</h1>
<p>این اولین متن من در وب است.</p>
<a href="https://hamedebrahimi.ir">برو به سایتم</a>

تگ‌های دوست‌داشتنی

چند تا کافی است برای شروع

CSS · Cascading Style Sheets

لباس، رنگ، فاصله — ظاهر اسکلت

HTML می‌گوید «این یک تیتر است». CSS می‌گوید «این تیتر سفید باشد، بزرگ باشد، وسط باشد».

h1 {
  color: white;
  font-size: 32px;
  text-align: center;
}

تمرین کلاسی · ۸ دقیقه

کارت ویزیت دیجیتال روی کاغذ!

<h1>نام تو</h1>
<p>یک جمله درباره خودت</p>
<a>لینک اینستاگرام یا سایت</a>

بعد بپرس: اگر بخواهی رنگ تیتر قرمز شود، HTML عوض می‌شود یا CSS؟ (جواب: CSS)

پل به وردپرس

پس وردپرس کجای این داستان است؟

وردپرس در پشت صحنه همان HTML و CSS (و PHP و دیتابیس) را می‌سازد. تو در پیشخوان می‌نویسی «درباره ما»؛ وردپرس صفحه را به زبان مرورگر ترجمه می‌کند.

دوران دوم · Dynamic Web

مغز سایت ساخته شد: دیتابیس

آدم‌ها دیگر فقط نمی‌خواستند بخوانند؛ می‌خواستند کامنت بگذارند، ثبت‌نام کنند، خبر منتشر کنند. برنامه‌نویس‌ها یک مغز ساختند: Database.

سایت در لحظه ساخته می‌شد — این یعنی داینامیک.

اما یک مشکل بزرگ ماند

قدرت بود… فقط برای برنامه‌نویس‌ها

برای عوض کردن یک عکس باید PHP می‌دانستی یا پول برنامه‌نویس می‌دادی. وب هوشمند شده بود، اما هنوز دموکراتیک نبود.

استعاره کلاس · سنگ → آجر → پیش‌ساخته

سه دوره وب، با زبان خانه

کوییز زنده · ۱ دقیقه

کدام مثل «خانه پیش‌ساخته» است؟

روی گزینه درست کلیک کنید تا سبز شود — بحث ۳۰ ثانیه‌ای بعدش عالی است.

فصل ۱ · تولد وردپرس · ۲۰۰۳

از b2/cafelog تا یک جنبش

دو نفر — مت مولنوگ و مایک لیتل — از دل پروژه قدیمی b2 راه خودشان را جدا کردند و وردپرس را ساختند.

تحول

از وبلاگ ساده تا پادشاه وب

قدرت واقعی

~۴۳٪

از کل وب‌سایت‌های جهان

از سایت شخصی کوچک تا WhiteHouse.gov و TechCrunch — وردپرس زیرساخت بخش بزرگی از اینترنت است.

فلسفه · Open Source

چرا متن‌باز بودن مزیت رقابتی است؟

چهار ستون آزادی وردپرس

جمع‌بندی داستان

قدرت تیم برنامه‌نویسی، بدون سال‌ها کدنویسی

تو به‌جای نوشتن کد ماشین، محتوا را مدیریت می‌کنی. این دقیقاً معنای CMS است: Content Management System.

بخش ۲ · زیرساخت خانه · ۳۰ دقیقه

سایت هم مثل خانه، زمین و اسکلت می‌خواهد

قبل از ورود به پیشخوان، پنج مفهوم را مثل زیربنای ساختمان یاد می‌گیریم.

Domain

دامنه = نام و برند تو روی اینترنت

hamedebrahimi.ir مثل پلاک خانه است. آدم‌ها این را حفظ می‌کنند — نه یک رشته عدد IP.

Hosting

هاست = هارد و پردازنده سایت روی اینترنت

فایل‌ها، عکس‌ها و وردپرس روی یک سرور ۲۴ ساعته زندگی می‌کنند. هاست همان زمین + برق + دیوار خانه دیجیتال توست.

DNS

DNS = راهنمای تلفن اینترنت

وقتی کسی دامنه را تایپ می‌کند، DNS می‌گوید: «برو سراغ این هاست.» بدون DNS، اسم قشنگ داری ولی کسی راه خانه را پیدا نمی‌کند.

SSL · HTTPS

قفل سبز اعتماد

SSL داده بین کاربر و سایت را رمز می‌کند. گوگل هم سایت‌های بدون https را کمتر دوست دارد. مثل قفل استاندارد درِ خانه.

Database · مغز داستان

دیتابیس = حافظه بلندمدت سایت

نوشته‌ها، تنظیمات، کاربران، نظرات — همه در جدول‌ها. فایل‌های وردپرس «برنامه»‌اند؛ دیتابیس «حافظه» است.

جمع‌بندی زیرساخت

بخش ۳ · معماری وردپرس · ۱۵ دقیقه

سه لایه خانه پیش‌ساخته

بخش ۴ · تور پیشخوان · ۳۰ دقیقه

ورود به اتاق فرمان

آدرس معمولاً: yoursite.com/wp-admin

اینجا بدون کدنویسی سایت را مدیریت می‌کنی — همان لایه‌ای که بین تو و PHP قرار گرفت.

نقشه پیشخوان

تفاوت استراتژیک

نوشته یا برگه؟

کوییز · نوشته یا برگه؟

کلیک کن — بعد بحث کنید

«افتتاح شعبه جدید هفته آینده» را کجا می‌گذاری؟

کوییز · HTML یا CSS؟

می‌خواهم رنگ دکمه آبی شود

تمرین پایان · شفاهی · ۱۰ دقیقه

به زبان خودت، برای مدرس توضیح بده:

• استاتیک با داینامیک چه فرقی دارد؟ (با مثال خانه/مغز)
• HTML و CSS هر کدام چه کار می‌کنند؟
• چرا وردپرس از سایت‌سازهای قفل‌شده آزادتر است؟
• تفاوت نوشته و برگه + یک مثال از هر کدام

تمرین عملی · ۵ تا ۸ دقیقه

ماموریت کوچک قبل از رفتن به خانه

• کارت ویزیت HTML روی کاغذ را کامل کن (نام، جمله، لینک)
• یک سایت دلخواه باز کن ← View Source ← سه تگ پیدا کن و بنویس
• برای پروژه فرضی‌ات ۳ برگه و ۲ موضوع نوشته لیست کن

اگر وقت کم است، مورد ۱ و ۳ کافی است. مورد ۲ برای کنجکاوهاست.

برای جلسه بعد

جلسه ۲: نصب و تنظیمات اولیه

حالا که می‌دانی دیتابیس «مغز» است، هاست «خانه»، و HTML/CSS اسکلت و لباس‌اند — نصب وردپرس دیگر جادو نیست؛ فقط روشن کردن خانه است.

END · SESSION 01

وردپرس مال یک شرکت نیست — مال جامعه است

وقتی این را حس کنی، با آرامش بیشتری یاد می‌گیری و می‌سازی.

hamedebrahimi.ir · WordPress Training · Hamed Ebrahimizadeh